اصلى خود بنمايد و به كمال مطلق و نور و جمال و جلال مطلق برسد ، حق - تبارك و تعالى - به عنايت ازلى و رحمت واسعه انبياء عظام - عليهم السلام - را براى تربيت بشر فرستاد و كتب آسمانى را فرو فرستاد تا آنها از خارج ، كمك به فطرت داخليه كنند ، و نفس را از اين غلاف غليظ نجات دهند . و از اين جهت ، احكام آسمانى و آيات باهرات الهى و دستورات انبياء عظام و اولياء كرام ، بر طبق نقشه فطرت و طريقهء جبلَّت بنا نهاده شده ، و تمام احكام الهى به طريق كلّى به دو مقصد منقسم شود كه يكى ، اصلى و استقلالى ؛ و ديگر فرعى و تبعى است ، و جميع دستورات الهيه به اين دو مقصد ، يا بىواسطه يا با واسطه ، رجوع كند . مقصد اوّل - كه اصلى است و استقلالى - توجه دادن فطرت است به كمال مطلق ، كه حق - جلّ و علا - و شئون ذاتيّه و صفاتيّه و افعاليّه او است كه مباحث مبدأ و معاد و مقاصد ربوبيّات از ايمان باللَّه و كتب و رسل و ملائكه و يوم الآخره ، و أهمّ و عمدهء مراتب سلوك نفسانى و بسيارى از فروع احكام از قبيل مهمّات صلاة و حج ، به اين مقصد مربوط است ، يا بىواسطه يا با واسطه . مقصد دوّم - كه عرضى و تبعى است - تنفر دادن فطرت است از شجره خبيثه دنيا و طبيعت كه‌ام النقائص و امّ الأمراض است . و بسيارى از مسائل ربوبيّات ، و عمدهء دعوتهاى قرآنى و مواعظ الهيّه و نبويّه و ولويّه ، و عمدهء ابواب ارتياض و سلوك ، و كثيرى از فروع شرعيات از قبيل صوم و صدقات واجبه و مستحبه ، و تقوا و ترك فواحش و معاصى به آن رجوع كند . و اين دو مقصد ، مطابق نقشه فطرت است ، چنانچه دانستى كه در انسان دو فطرت است : فطرت عشق به كمال ، و فطرت تنفر از نقص . پس جميع احكام